ขีดๆ เขียนๆ

.....สวัสดีค่ะคุณพ่อคุณแม่ สำหรับวันนี้ผู้เขียนได้นำเรื่องที่น่าสนใจเกี่ยวกับเรื่องขีดๆ เขียนๆ ของเด็กๆมาฝากเพื่อต้อนรับวันเปิดเทอมกันค่ะ ซึ่งในเรื่องของการขีดเขียนนั้นเกี่ยวข้องกับพัฒนาการด้านการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็ก โดยในแต่ละวัยจะมีพัฒนาการที่แตกต่างกันออกไป และมักจะเป็นพัฒนาการอีกด้านหนึ่งที่คุณพ่อคุณแม่ให้ความสนใจเป็นอย่างมากเนื่องจากเป็นพัฒนาการที่จำเป็นต่อการเรียนของเด็กๆ ทั้งนี้พัฒนาการด้านการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็ก คือ ความสามารถในการควบคุมการใช้มือและนิ้วมือในการหยิบจับสิ่งของและเป็นพื้นฐานสำคัญของการเขียนและการช่วยเหลือตนเองของเด็ก ทั้งนี้หากเป็นความสามารถในการขีดเขียนจะเริ่มต้นประมาณอายุ 1 ปี 6 เดือน ถึง 2 ปี โดยเริ่มจากการกำดินสอด้วยฝ่ามือทั้งหมดก่อนและใช้แขนทั้งหมดในการบังคับการขีดเขียน เด็กในวัยนี้จะรู้จักกำสีเทียนหรือดินสอแล้วขีดลงบนกระดาษได้โดยสิ่งที่เขียนจะยังไม่เป็นรูปร่างค่ะ ในช่วง 2-3 ปี เด็กจะสามารถวาดลายเส้นที่สะเปะสะปะได้ก่อนที่จะวาดตามทิศทาง โดยในวัยนี้จะเขียนลากเส้นตรงทั้งแนวตั้งและแนวนอนตามแบบได้ เมื่อเด็กอายุ 3 ขวบ เด็กจะสามารถจับดินสอโดยใช้นิ้วมือทั้งหมดในการควบคุมได้ และสามารถควบคุมการขีดเขียนตามทิศทางได้มากขึ้น รวมถึงเริ่มรู้จักเรียกสิ่งที่ขีดเขียนขึ้นมา เช่น บอกว่าสิ่งที่วาดเป็นสุนัข แม้ว่าสิ่งที่วาดจะดูไม่ออกเลยว่าเป็นสุนัขก็ตามซึ่งเป็นการพัฒนาพร้อมกับความสามารถในการจินตนาการของเด็กวัยนี้ อายุ 4-7 ปี จะเป็นขั้นวาดลายเส้นที่ควบคุมได้ กล่าวคือ จะสามารถลากเส้นไปยังทิศทางที่ต้องการมากขึ้นกว่าเดิมและเป็นช่วงวัยที่พัฒนาการด้านการใช้กล้ามเนื้อมือมัดเล็กพร้อมที่จะเขียนตัวอักษรต่างๆ มากขึ้น ส่วนรูปวาดจะมีรายละเอียดของรูปมากขึ้น เช่น การวาดรูปคน โดยเริ่มที่ส่วนหัวก่อนแล้วเติมตา จมูก ปาก แต่อวัยวะไม่จำเป็นต้องอยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้อง และต่อมาก็จะเริ่มวาดภาพคนที่มีตำแหน่งอวัยวะที่ถูกต้อง โดยเด็กมักจะวาดรูปบุคคลใกล้ชิดก่อน เช่น พ่อ แม่ คนในครอบครัว (ข้อความส่วนหนึ่งจากเพจ เลี้ยงลูกนอกบ้าน) ทั้งนี้ความสามารถในการขีดเขียนของเด็กแต่ละวัยในการวาดรูปทรงพื้นฐาน มีดังนี้ 3 ปี สามารถวาดรูปวงกลม 4 ปี สามารถวาดรูปสี่เหลี่ยม 5 ปี สามารถวาดรูปสามเหลี่ยม 6 ปี สามารถวาดภาพสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่ข้างในรูปมีเส้นทแยงมุมและเส้นแบ่งกลาง 7 ปี สามารถวาดภาพ (นงพงา ลิ้มสุวรรณ, 2558)

.....ลองสังเกตพัฒนาการการขีดเขียนของเด็กๆ กันนะคะ พัฒนาการเหล่านี้จะเกิดขึ้นโดยธรรมชาติตามวัยของเด็กๆ การเร่งรัดหรือบังคับให้เด็กเขียนก่อนถึงวัยที่เขาจะทำได้ อาจจะส่งผลทำให้เด็กๆ รู้สึกไม่ดีกับการเขียนได้ ดังนั้นค่อยๆเป็นค่อยๆไป โดยให้พัฒนาการตามธรรมชาติเด็กและการฝึกของคุณพ่อคุณแม่มีความสมดุลกันจะเป็นแนวทางที่เอื้อประโยชน์ต่อทักษะการเขียนของเด็กได้เป็นอย่างดีเลยค่ะ

 

 

 

อาจารย์ ดร. อารยา ผลธัญญา

ที่ปรึกษาโรงเรียนสวนเด็กสันกำแพง / นักจิตวิทยาพัฒนาการ

อาจารย์ประจำสาขาวิชาจิตวิทยา คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่